EVST Yayın Kurulu tarafından · Son güncelleme: 8 Temmuz 2026
ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025, 2011'den bu yana temel robot güvenliği standardında yapılan ilk güncelleme olarak 1 Nisan 2025'te yürürlüğe girdi. İşbirlikçi robotik için en önemli değişiklik: ISO/TS 15066:2016 artık bağımsız bir teknik şartname olarak mevcut değil. Güç ve kuvvet sınırlama ve işbirlikçi uygulama gereksinimleri, yeni siber güvenlik, fonksiyonel güvenlik ve robot sınıflandırma gereksinimleriyle birlikte doğrudan revize edilmiş ISO 10218 serisine dahil edildi.
2025 Revizyonu Neden Gerekli ve Şimdi Neden Önemli?
2026 yılında işbirlikçi bir hücre belirleyen alıcılar ve entegratörler, 2016 ile 2025 yılları arasında çoğu kobot kurulumunu yöneten kurallar kitabından farklı bir kural kitabına göre hareket ediyorlar. ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025, 2011 sürümlerinin yerini alıyor ve bu revizyon hızlı bir düzenleme değil: ABB, FANUC, KUKA, Yaskawa ve EVST dahil olmak üzere tüm üreticilerin robotlarını ve güvenlik belgelerini tasarlarken kullandığı standart budur.
Uluslararası Robotik Federasyonu'nun 2025 Dünya Robotik raporuna göre, işbirlikçi robotlar, toplam kurulumların azınlığını oluşturmalarına rağmen, birim büyümesi açısından endüstriyel robot pazarının en hızlı büyüyen segmenti olmaya devam ediyor. EVST, ortaya çıkan uyumluluk baskısını, ulusal standart kuruluşlarının güncellemeyi resmen referans göstermesini beklemek yerine, bölgesel benimseme son tarihlerinden önce işbirlikçi robot dokümantasyonunu ISO 10218:2025 serisiyle uyumlu hale getirerek ele alıyor.
Bu sitedeki iki tamamlayıcı kılavuz, bu makalede ele alınmayan konuları kapsamaktadır: bizim ISO 10218 ve CE işaretlemesi temellerine dair kılavuz Bu metin, standardın temel yapısını ve CE işaretleme sürecini ayrıntılı olarak ele almaktadır ve biz ISO/TS 15066 risk değerlendirmesi kılavuzu Bu makale, işbirlikçi uygulama risk değerlendirme metodolojisini ayrıntılı olarak ele almaktadır. Bu makale, önceki iki makalenin bıraktığı yerden devam ediyor: 2025 yılında standartlar revize edildiğinde aslında neler değişti ve özellikle ISO/TS 15066 belgesine ne oldu?
ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025'te Neler Değişti?
2025 revizyonu bir yeniden numaralandırma çalışması değildir. Standardı en son 2011 yılında okuyan herkes için dört değişiklik kategorisi öne çıkmaktadır.
İlk olarak, siber güvenlik gereksinimleri ilk kez standarda dahil edildi ve genel bir BT güvenlik çerçevesi olarak değil, siber güvenliğin robot güvenliğini nasıl etkilediği bağlamında ele alındı. İkinci olarak, fonksiyonel güvenlik gereksinimleri netleştirildi ve entegratörlerin daha önce projeler arasında tutarsız bir şekilde yorumladığı dil daha da sıkılaştırıldı. Üçüncü olarak, revizyon, her biri karşılık gelen fonksiyonel güvenlik gereksinimleri ve test yöntemlerine sahip yeni robot sınıflandırmaları getirerek, üreticilere ve sertifikasyon kuruluşlarına test için daha tanımlı bir temel sağladı. Dördüncü olarak, standart, 2011 sürümlerinde belirtilenlerin ötesinde tasarım ve mod gereksinimleri ekledi.
Aşağıdaki tablo, 2025 öncesi çerçeve ile 2025 revizyonu arasındaki yapısal farklılıkları özetlemektedir.
| Görünüş | 2025 Öncesi Çerçeve (ISO 10218-1:2011 / -2:2011 + ISO/TS 15066:2016) | 2025 revizyonu (ISO 10218-1:2025 / -2:2025) |
|---|---|---|
| İşbirliğine dayalı uygulama gereksinimleri | ISO/TS 15066:2016 standardında ayrı olarak belirtilmiştir. | ISO 10218 serisine doğrudan entegre edilmiştir. |
| Temel terminoloji | “İşbirlikçi robot”, “işbirlikçi operasyon” | “İşbirliğine dayalı uygulama” (robot, görev ve ortam birlikte) |
| Siber güvenlik | Ele alınmamış | Robot güvenliğine ilişkin yeni gereksinimler |
| İşlevsel güvenlik | Genel fonksiyonel güvenlik referansları | İşlevsel güvenlik gereksinimleri netleştirildi. |
| Robot sınıflandırmaları | Güvenlik testi amacıyla tanımlanmamıştır. | İlgili gereksinimler ve test yöntemleriyle birlikte yeni sınıflandırmalar. |
| Belge yapısı | İki parçalı standart ve ayrı bir teknik şartname. | İki parçalı standart, tek bir birleştirilmiş çerçeve |
ISO'ya göre, ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025 standartları, 1 Nisan 2025'te yürürlüğe girmeden önce yaklaşık sekiz yıl boyunca 20'den fazla ülkedeki robotik ve güvenlik uzmanlarının katkılarıyla geliştirilmiştir. EVST, işbirlikçi robot serisi 100'den fazla ülkeye gönderildiği ve her ülkenin ulusal düzenlemelerinde güncellenmiş ISO serisine atıfta bulunmak için kendi zaman çizelgesine sahip olduğu için, bu tür standart geliştirme süreçlerini doğrudan takip etmektedir.
ISO/TS 15066'ya Ne Oldu?
Bu, çoğu alıcı ve entegratörün aslında sorduğu sorudur, bu nedenle işte eksiksiz bir cevap.
ISO/TS 15066:2016 artık ayrı bir teknik şartname olarak mevcut değil. ISO, ISO 10218-1 ve ISO 10218-2'nin 2025 revizyonunu yayınladığında, ISO/TS 15066'nın 2016'dan beri sağladığı güç ve kuvvet sınırlaması da dahil olmak üzere işbirlikçi uygulama güvenlik gereksinimleri, üreticilerin ve entegratörlerin temel standartla birlikte okuması gereken bağımsız bir belge olarak bırakılmak yerine, doğrudan ISO 10218 serisine entegre edildi. Bu, temel güvenlik yaklaşımının geri çekilmesi değil, yapısal bir değişikliktir: güç ve kuvvet sınırlaması, elle yönlendirme, hız ve ayrım izleme ve güvenlik dereceli kontrollü durdurma, dört tanınmış işbirlikçi teknik olarak kalmaktadır. Bunlar artık ayrı bir çapraz referanslı belgede değil, ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025 içinde belirtilmiştir. Risk değerlendirmesinde veya satın alma şartnamesinde hala ISO/TS 15066:2016'ya atıfta bulunan herkes için pratik çıkarım oldukça basittir: Ortak uygulama maddeleri artık orada yer aldığından, doğrudan ISO 10218-1 ve ISO 10218-2'nin 2025 sürümlerine atıfta bulunun.
ISO'ya göre, 2025 revizyonu, daha önce ISO/TS 15066:2016'da ayrı olarak belirtilen güç ve kuvvet sınırlaması da dahil olmak üzere, işbirlikçi uygulama güvenlik gereksinimlerini doğrudan ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025'e entegre etmektedir. EVST, işbirlikçi robot uygulamaları için hazırladığı güvenlik dokümantasyon paketlerinde, yürürlükten kaldırılan teknik şartnameye değil, 2025 sürümlerine atıfta bulunarak bu birleştirmeyi ele almaktadır.
“İşbirlikçi Robot”tan “İşbirlikçi Uygulama”ya
2025 revizyonundaki terminoloji değişikliği kolayca gözden kaçabilir ancak bir şartnamenin nasıl yazılması gerektiğini değiştirir. Güncellenen standart, "işbirlikçi robot" ve "işbirlikçi operasyon" terimlerinden kaçınır. Bunların yerine, robotu, belirli görevi, aletleri ve ortamı birlikte ele alan, robotu tek başına değil, "işbirlikçi uygulama" terimini kullanır.
Bu ayrım yüzeysel değil. 2011 çerçevesine göre, bir robot modelinin kendisini "işbirlikçi" olarak tanımlamak yaygın bir kısaltmaydı ve bu da kolun, herhangi bir uygulamaya onunla birlikte taşınan bazı doğal güvenlik özelliklerine sahip olduğu anlamına geliyordu. 2025 revizyonu, entegratörlerin saha deneyiminden zaten bildiklerini resmileştiriyor: hiçbir robot kendi başına işbirlikçi değildir. Sadece tam olarak tanımlanmış bir uygulama (robot artı alet artı parça artı düzen artı görev) işbirlikçi olarak tasarlanabilir, risk değerlendirmesi yapılabilir ve doğrulanabilir. Tutucu veya parçayı değiştirirseniz, robotun veri sayfasında ne yazarsa yazsın, uygulama yeniden değerlendirilmelidir.
Bu yeniden çerçeveleme, daha önceki ISO 10218-2 ve ISO/TS 15066 çerçevesinden devralınan dört işbirlikçi teknikle uyumludur: güvenlik dereceli izlemeli durdurma, el yönlendirme, hız ve mesafe izleme ve güç ve kuvvet sınırlama. Her teknik, bir kişi ile robot kolu arasındaki teması ve yakınlığı yönetmenin bir yoludur; değişen şey, standardın bunları robotun sabit bir özelliği olarak sertifikalandırmak yerine, uygulama düzeyinde doğrulamayı açıkça belirtmesidir.
ISO 10218 Kapsamında Yer Alan Dört İşbirliği Tekniği
Bu dört tekniğin risk değerlendirmesine ilişkin ayrıntılı bilgiye, temas senaryolarının nasıl değerlendirildiği de dahil olmak üzere, ihtiyaç duyan okuyucular için bu bilgiler kılavuzumuzda yer almaktadır. ISO/TS 15066 risk değerlendirme kılavuzu2025 revizyonu bağlamında, ilgili nokta daha dar kapsamlıdır: tekniklerin kendileri özünde değişmemiştir, ancak ait oldukları doküman değişmemiştir.
- Güvenlik derecesine sahip, gözetimli duraklama — Robot, bir kişi ortak alana girdiğinde durur ve ayrıldığında tekrar çalışmaya başlar; iş birliği alanında bir kişi bulunduğu sürece hiçbir hareket yapılmasına izin verilmez.
- El ile yönlendirme — Operatör, bir el kılavuz cihazı kullanarak kolu fiziksel olarak hareket ettirir ve robot önceden programlanmış bir yolu izlemek yerine uygulanan kuvvete uyar.
- Hız ve ayırma izleme — Robotun hızı, güvenlik standartlarına uygun sensörler kullanılarak kişiye olan ölçülen mesafeyle orantılı olarak artar ve minimum ayrım mesafesi aşıldığında tamamen durur.
- Güç ve kuvvet sınırlaması (PFL) — Robot, tasarım gereği temas kuvveti ve basıncının tanımlanmış sınırlar içinde kalmasını sağlayacak şekilde tasarlanmış ve yapılandırılmıştır; bu sayede normal çalışma sırasında doğrudan temas mümkün olurken, beklenmedik bir kuvvet uygulandığında durma mekanizması devreye girer.
ISO'ya göre, 2025 revizyonu, robot güvenliğine ilişkin siber güvenlik gereksinimlerini, açıklığa kavuşturulmuş fonksiyonel güvenlik gereksinimlerini ve ilgili test yöntemleriyle birlikte yeni robot sınıflandırmalarını ekliyor. EVST'nin mühendislik ekibi, bu açıklığa kavuşturulmuş fonksiyonel güvenlik gereksinimlerini, işbirlikçi ve patlamaya dayanıklı robot hatları için kullanılan devreye alma kontrol listelerine dahil ediyor; böylece bugün onaylanan bir hücre, 2011 dönemi çerçevesi yerine mevcut standarda atıfta bulunuyor.
ISO 10218-1 ve ISO 10218-2: Kimin Sorumluluğu Nereye Ait?
2025 revizyonu, önceki sürümle aynı iki parçalı yapıyı koruyor ve üretici ile entegratör arasındaki sorumluluk paylaşımı, standardın en net kısımlarından biri.
| Görünüş | ISO 10218-1: 2025 | ISO 10218-2: 2025 |
|---|---|---|
| kapsam | Endüstriyel robotun tasarımı, üretimi, yeniden üretimi ve yeniden yapılandırılması | Robot uygulaması ve hücresinin tasarımı ve sistem entegrasyonu |
| Birincil sorumlu taraf | Robot üreticisi | Sistem entegratörü (ki bu son kullanıcı da olabilir) |
| Temel odak noktası | Robotların doğal güvenlik tasarımı: yapı, tahrik sistemleri, kontrol sistemi | Uygulama düzeyinde risk değerlendirmesi, koruma ve doğrulama |
| İşbirliğine dayalı teknikler | Robot seviyesinde etkinleştirme yeteneği (örneğin, kuvvet sınırlayıcı donanım, güvenlik dereceli izleme fonksiyonları) | Belirli görev için dört iş birliği tekniğinin uygulama düzeyinde yapılandırılması ve doğrulanması |
Pratikte, bir üreticinin ISO 10218-1:2025 beyanı, entegratöre robotun hangi güvenlik yetenekleriyle birlikte geldiğini söyler, ancak tek başına herhangi bir hücreyi işbirlikçi olarak sertifikalandırmaz. Bu belirleme, uygulama bazında ISO 10218-2:2025 kapsamında yapılır; bu nedenle aynı robot modeli bir uygulamada güvenli bir şekilde işbirlikçi olabilirken, diğerinde ek koruma gerektirebilir.
Geçiş Zaman Çizelgesi ve Bölgesel Benimseme
ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025, 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir, ancak uluslararası standartlar genellikle kademeli bir programla ulusal ve bölgesel çerçevelere geçer ve ISO 10218:2025 geçişi de bu modeli izlemektedir. Sektör gözlemlerine göre, ABD'deki ANSI/RIA R15.06 ve Kanada'daki CSA Z434 dahil olmak üzere ulusal standart kuruluşlarının, referanslarını güncellenmiş ISO serisiyle uyumlu hale getirmesi beklenmektedir; ancak belirli benimseme tarihleri yetki alanına göre değişmekte olup, yalnızca ISO yürürlük tarihinden yola çıkarak varsayılmak yerine ilgili ulusal kuruluşla teyit edilmelidir. EVST, küresel hizmet ağında konumlandırılmış saha mühendisleriyle entegratörleri bu geçiş döneminde desteklemektedir; böylece bugün belirtilen bir hücre, belirli bir müşterinin yetki alanının gerektirdiği referansa (ISO veya ilgili ulusal standart) göre belgelendirilebilir.
Bu, 2026'da Alıcılar ve Entegratörler İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu yıl işbirlikçi robot tedarik eden veya belirleyen bir şirket için, 2025 revizyonu donanımdan çok dokümantasyon uygulamalarını değiştiriyor. 2016 dönemi ISO/TS 15066 çerçevesi altında doğru şekilde risk değerlendirmesi yapılmış bir hücrenin, güvenlik-fizik açısından yeniden tasarlanmasına gerek yoktur; bunun yerine, yürürlükten kaldırılan teknik şartnameye değil, doğrudan ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025'e atıfta bulunarak mevcut standarda göre yeniden belgelendirilmesi gerekir.
Uygulamada, EVST'nin saha mühendisleri, 2016 tarihli ISO/TS 15066 risk değerlendirme dosyasına göre oluşturulan işbirlikçi bir hücrenin 2025 revizyonuna göre incelendiğinde, temel kuvvet ve basınç verilerinin genellikle değişmeden kaldığını bildiriyor. Değişen şey, hücrenin tasarlandığı temas senaryosunun fiziği değil, evrak izidir.
EVST'nin işbirlikçi robot serisi, bu tür standart geçişleri göz önünde bulundurularak üretilmiştir. EVST'nin işbirlikçi robotları için üretim hattı, IATF16949 otomotiv sınıfı sertifikasına sahiptir ve ürünleri, entegratörlerin genellikle hangi ISO 10218 sürümüne atıfta bulunduğuna bakılmaksızın ihtiyaç duyduğu CE, SGS ve TUV üçüncü taraf sertifikalarına sahiptir. EVST'nin ürün yelpazesi, işbirlikçi robotlardan daha ağır endüstriyel kollara kadar tam bir yük sınıfını kapsar, bu nedenle 2025 revizyonuna göre yazılmış bir şartname, hangi robot ailesinin seçileceğini zorunlu kılmaz. Yanıcı ortamlardaki uygulamalar için, EVST'nin patlamaya dayanıklı işbirlikçi robot serisi, ISO 10218 uyumluluğunun yerine değil, yanında yer alan bir sertifikasyon katmanı olan ATEX ve IECEx çift sertifikasıyla IP68 giriş koruması ekler. İşbirliğine dayalı uygulama doğrulaması entegratör seviyesinde gerçekleştiği için, EVST'nin küresel saha mühendisliği ağı, yalnızca merkezi bir ofisten değil, robotlarının konuşlandırıldığı ülkelerde, yerinde devreye alma ve yeniden dokümantasyon desteği sağlar.
Kobot türlerini ve seçim kriterlerini daha geniş bir perspektiften değerlendiren okuyucular için, bizim Kobotlara dair kapsamlı rehber: türleri, seçimi ve uygulamaları Bu konuyu kapsıyor. Belirli bir işbirlikçi robot önerisi veya mevcut bir hücrenin 2025 standardına göre belgelendirilmesi hakkında bir görüşme için EVST ekibine şu yollarla ulaşılabilir: iletişim sayfası.
Sıkça Sorulan Sorular
ISO/TS 15066 standardı yürürlükten kaldırıldı mı?
Evet, aslında öyle. ISO/TS 15066:2016 artık ayrı bir teknik şartname olarak mevcut değil. Güç ve kuvvet sınırlaması da dahil olmak üzere, iş birliğine dayalı uygulama güvenliği gereksinimleri, revize edilmiş standartlar 1 Nisan 2025'te yürürlüğe girdiğinde ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025'e entegre edildi. Hala ISO/TS 15066:2016'yı bağımsız bir kaynak olarak referans gösteren belgeler, mevcut ISO 10218 serisine referans verecek şekilde güncellenmelidir.
ISO 10218-1 ve ISO 10218-2 arasındaki fark nedir?
ISO 10218-1:2025, endüstriyel robotun tasarımını, üretimini, yeniden üretimini ve yeniden yapılandırılmasını kapsar ve bu, robot üreticisinin sorumluluğundadır. ISO 10218-2:2025 ise, risk değerlendirmesi ve güvenlik önlemleri de dahil olmak üzere robot uygulamasının ve hücresinin tasarımını ve sistem entegrasyonunu kapsar ve bu da sistem entegratörüne düşer. İşbirlikçi bir uygulamanın her iki standardı da karşılaması gerekir.
ISO 10218:2025 geçiş dönemi nedir?
ISO 10218-1:2025 ve ISO 10218-2:2025, 1 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. Sektör gözlemlerine göre, ABD'deki ANSI/RIA R15.06 ve Kanada'daki CSA Z434 dahil olmak üzere ulusal standart kuruluşlarının, referanslarını güncellenmiş ISO serisiyle uyumlu hale getirmesi bekleniyor; ancak belirli benimseme tarihleri yetki alanına göre değişmekte olup ilgili ulusal kuruluşla teyit edilmelidir.
ISO 10218:2025, ISO/TS 15066'nın yerini mi alıyor?
Evet. ISO 10218-1 ve ISO 10218-2'nin 2025 revizyonu, ISO/TS 15066:2016'nın daha önce ayrı bir teknik şartname olarak belirttiği işbirlikçi uygulama güvenlik gereksinimlerini bünyesine kattı. Güvenlik dereceli izlemeli durdurma, elle yönlendirme, hız ve mesafe izleme ile güç ve kuvvet sınırlama olmak üzere dört işbirlikçi teknik aynı temel küme olarak kaldı; bunlar artık ISO 10218 serisinin içinde belirtiliyor.
2025 standardı kapsamında "işbirliğine dayalı uygulama" nedir?
2025 revizyonu, "işbirlikçi robot" teriminden uzaklaşarak "işbirlikçi uygulama" terimini benimsemektedir; bu da robotun, belirli görevin, aletlerin ve ortamın birlikte ele alınması anlamına gelir, robotun tek başına değerlendirilmesi değil. Bu çerçevede, hiçbir robot doğası gereği işbirlikçi değildir; yalnızca bir bütün olarak doğrulanmış, tam olarak tanımlanmış bir uygulama işbirlikçi olarak tasarlanabilir ve sertifikalandırılabilir.
Sonraki Nereye Gidilir
Burada açıklanan dört tekniğin ardındaki işbirlikçi uygulama risk değerlendirme metodolojisi için, lütfen bizim yayınımıza bakın. ISO/TS 15066 risk değerlendirmesi kılavuzuISO 10218 çerçevesi ve CE işaretleme süreci hakkında daha kapsamlı bilgi için lütfen ilgili kılavuzumuza bakın. Endüstriyel robot güvenlik standartları ve CE işaretlemesi kılavuzuÇeşitli uygulamalar için kobot seçim kriterlerine ilişkin bilgi için lütfen ilgili kılavuza bakın. Kobotlara dair kapsamlı rehberEVST ekibine, 2025 revizyonuna uygun dokümantasyon incelemesi veya işbirlikçi robot önerisi için aşağıdaki iletişim bilgileri aracılığıyla ulaşılabilir: iletişim sayfası.
Yazar Hakkında: EVST Yayın Kurulu, otomasyon projelerini değerlendiren mühendisler ve operasyon liderleri için endüstriyel robotik ve akıllı üretim standartları hakkında yazılar yazmaktadır. 2018 yılında Chengdu'da kurulan EVST (EVS TECH CO., LTD), 600'den fazla otomasyon projesi gerçekleştirmiş ve 100'den fazla ülkeye ürün göndermiştir. Şirket, işbirlikçi robot, QJAR endüstriyel robot, SCARA ve delta ürün ailelerinde IATF16949 otomotiv sınıfı sertifikasına ve CE / SGS / TUV üçüncü taraf sertifikalarına sahiptir.
Son güncelleme: Temmuz 8, 2026