Normy bezpieczeństwa robotów współpracujących 2026: ISO 10218:2025

Zespół redakcyjny EVST · Ostatnia aktualizacja: 8 lipca 2026 r.

Normy ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 weszły w życie 1 kwietnia 2025 roku, stanowiąc pierwszą aktualizację podstawowej normy bezpieczeństwa robotów od 2011 roku. Zmiana, która jest najistotniejsza dla robotyki współpracującej: norma ISO/TS 15066:2016 nie istnieje już jako samodzielna specyfikacja techniczna. Jej wymagania dotyczące ograniczania mocy i siły oraz zastosowań współpracujących zostały włączone bezpośrednio do zrewidowanej serii norm ISO 10218, wraz z nowymi wymaganiami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa funkcjonalnego i klasyfikacji robotów.

Dlaczego konieczna jest rewizja w 2025 r. i dlaczego jest ona ważna teraz

Kupujący i integratorzy określający specyfikację komórki współpracującej w 2026 r. działają w oparciu o inny zbiór zasad niż ten, który obowiązywał w przypadku większości instalacji cobotów w latach 2016–2025. Normy ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 zastępują edycje z 2011 r., a ich rewizja nie była przypadkową zmianą: jest to standard, w oparciu o który producenci, tacy jak ABB, FANUC, KUKA, Yaskawa i EVST, projektują swoje roboty i dokumentację bezpieczeństwa.

Według raportu Międzynarodowej Federacji Robotyki „World Robotics 2025”, roboty współpracujące nadal stanowią najszybciej rozwijający się segment rynku robotów przemysłowych pod względem wzrostu liczby sztuk, mimo że stanowią one mniejszość w całości instalacji. EVST radzi sobie z wynikającą z tego presją zgodności, dostosowując swoją dokumentację dotyczącą robotów współpracujących do serii norm ISO 10218:2025 przed terminami wdrożenia w regionach, zamiast czekać na formalne odwołanie się krajowych organów normalizacyjnych do aktualizacji.

Dwa przewodniki towarzyszące na tej stronie obejmują części, których nie obejmuje ten artykuł: nasz przewodnik po normie ISO 10218 i podstawach oznakowania CE przechodzi przez podstawową strukturę normy i proces oznakowania CE oraz nasze przewodnik po ocenie ryzyka ISO/TS 15066 szczegółowo omawia metodologię oceny ryzyka w ramach współpracy. Niniejszy artykuł podejmuje temat, na którym kończą się te dwa: co tak naprawdę zmieniło się po rewizji norm w 2025 roku, a w szczególności, co stało się z dokumentem ISO/TS 15066.

Co zmieniło się w normach ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025

Rewizja z 2025 roku nie jest zabiegiem renumeracji. Cztery kategorie zmian wyróżniają się dla tych, którzy ostatni raz czytali standard w wersji z 2011 roku.

Po pierwsze, po raz pierwszy w normie pojawiają się wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa, obejmujące zakres wpływu cyberbezpieczeństwa na bezpieczeństwo robotów, a nie ogólne ramy bezpieczeństwa IT. Po drugie, doprecyzowano wymagania dotyczące bezpieczeństwa funkcjonalnego, zaostrzając terminologię, którą integratorzy wcześniej interpretowali niejednolicie w różnych projektach. Po trzecie, nowelizacja wprowadza nowe klasyfikacje robotów, z których każda zawiera odpowiadające jej wymagania dotyczące bezpieczeństwa funkcjonalnego i metody testowania, dając producentom i jednostkom certyfikującym bardziej precyzyjną podstawę do testowania. Po czwarte, norma dodaje wymagania dotyczące projektu i trybu, wykraczające poza to, co określono w edycjach z 2011 roku.

Poniższa tabela podsumowuje różnice strukturalne między ramami sprzed 2025 r. a ramami z 2025 r.

Zgodnie z normą ISO normy ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 zostały opracowane przy udziale ekspertów w dziedzinie robotyki i bezpieczeństwa z ponad 20 krajów na przestrzeni około ośmiu lat, zanim weszły w życie 1 kwietnia 2025 r. EVST bezpośrednio śledzi rozwój norm tego rodzaju, ponieważ jego linia robotów współpracujących jest dostarczana do ponad 100 krajów, z których każdy ma własny harmonogram odwoływania się do zaktualizowanej serii ISO w przepisach krajowych.

Co się stało z normą ISO/TS 15066?

To pytanie zadaje sobie większość kupujących i integratorów. Oto więc krótka odpowiedź.

Norma ISO/TS 15066:2016 nie istnieje już jako odrębna specyfikacja techniczna. Kiedy ISO opublikowało rewizję norm ISO 10218-1 i ISO 10218-2 z 2025 roku, wymagania bezpieczeństwa dotyczące zastosowań wspólnych, które ISO/TS 15066 dostarczało od 2016 roku, w tym ograniczanie mocy i siły, zostały skonsolidowane bezpośrednio w serii ISO 10218, a nie pozostawione jako odrębny dokument, który producenci i integratorzy musieli czytać równolegle z normą podstawową. Jest to zmiana strukturalna, a nie wycofanie podstawowego podejścia do bezpieczeństwa: ograniczanie mocy i siły, prowadzenie ręczne, monitorowanie prędkości i separacji oraz monitorowane zatrzymanie z oceną bezpieczeństwa pozostają czterema uznanymi technikami współpracy. Są one teraz po prostu określone w normach ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025, a nie w oddzielnym dokumencie z odniesieniami. Dla wszystkich, którzy nadal powołują się na normę ISO/TS 15066:2016 w ocenie ryzyka lub specyfikacji zakupu, praktyczny wniosek jest prosty: należy odnosić się bezpośrednio do wydań norm ISO 10218-1 i ISO 10218-2 z 2025 r., ponieważ klauzule dotyczące wspólnego stosowania będą tam teraz zawarte.

Według ISO, rewizja z 2025 r. łączy wymagania bezpieczeństwa dla aplikacji współpracujących, które wcześniej określano oddzielnie w normie ISO/TS 15066:2016, w tym ograniczenia mocy i siły, bezpośrednio z normami ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025. EVST realizuje tę konsolidację, odwołując się do wydań z 2025 r., a nie do wycofanej specyfikacji technicznej, w pakietach dokumentacji bezpieczeństwa przygotowywanych na potrzeby wdrożeń robotów współpracujących.

Od „robota współpracującego” do „aplikacji współpracującej”

Zmiana terminologii w rewizji z 2025 roku jest łatwa do przeoczenia, ale zmienia sposób pisania specyfikacji. Zaktualizowana norma pomija terminy „robot współpracujący” i „operacja współpracująca”. Zamiast nich używa się terminu „aplikacja współpracująca”, co oznacza robota, konkretne zadanie, narzędzia i środowisko rozpatrywane łącznie, a nie robota w oderwaniu od reszty.

To rozróżnienie nie jest kosmetyczne. W ramach programu z 2011 roku powszechnym skrótem było określanie samego modelu robota jako „współpracującego”, co sugerowało, że ramię posiadało pewne nieodłączne właściwości bezpieczeństwa, które były obecne w każdym wdrożeniu. Rewizja z 2025 roku formalizuje to, co integratorzy wiedzieli już z doświadczenia praktycznego: żaden robot nie jest sam w sobie współpracujący. Tylko w pełni zdefiniowana aplikacja, obejmująca robota, narzędzie, część, układ i zadanie, może zostać zaprojektowana, oceniona pod kątem ryzyka i zatwierdzona jako współpracująca. Zmiana chwytaka lub części wymaga ponownej oceny aplikacji, niezależnie od tego, co zawiera karta katalogowa robota.

To nowe ujęcie dobrze wpisuje się w cztery techniki współpracy przejęte z wcześniejszych ram ISO 10218-2 i ISO/TS 15066: monitorowane zatrzymanie z oceną bezpieczeństwa, prowadzenie ręczne, monitorowanie prędkości i separacji oraz ograniczanie mocy i siły. Każda z technik nadal stanowi sposób zarządzania kontaktem i bliskością między człowiekiem a ramieniem robota; zmiana polega na tym, że norma wyraźnie wskazuje na ich walidację na poziomie aplikacji, zamiast certyfikować je jako stałą właściwość robota.

Cztery techniki współpracy, teraz w normie ISO 10218

Dla czytelników, którzy potrzebują pełnego przeglądu oceny ryzyka tych czterech technik, w tym sposobu oceny scenariuszy kontaktowych, szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w naszym Przewodnik po ocenie ryzyka ISO/TS 15066W kontekście rewizji z 2025 r. istotna kwestia jest węższa: same techniki pozostają zasadniczo niezmienione, ale ich dokument główny pozostaje taki sam.

• Zatrzymanie monitorowane z oceną bezpieczeństwa — robot zatrzymuje się, gdy osoba wchodzi do przestrzeni współdzielonej i wznawia działanie, gdy osoba ta ją opuszcza, przy czym żaden ruch nie jest dozwolony, dopóki osoba znajduje się w strefie współpracy.
• Prowadzenie ręczne — operator fizycznie porusza ramieniem za pomocą urządzenia sterującego ręcznie, a robot dostosowuje się do przyłożonej siły, zamiast podążać zaprogramowaną ścieżką.
• Monitorowanie prędkości i separacji — prędkość robota dostosowuje się do zmierzonej odległości od osoby, korzystając z czujników o odpowiednim poziomie bezpieczeństwa, i zatrzymuje się całkowicie w przypadku przekroczenia minimalnej odległości.
• Ograniczanie mocy i siły (PFL) — robot jest zaprojektowany i skonfigurowany w taki sposób, że siła nacisku i nacisku mieszczą się w określonych granicach konstrukcyjnych, co pozwala na bezpośredni kontakt podczas normalnej pracy, a zatrzymanie następuje w przypadku wystąpienia nieoczekiwanej siły.

Według ISO, rewizja z 2025 roku dodaje wymogi dotyczące cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do bezpieczeństwa robotów, a także doprecyzowuje wymogi dotyczące bezpieczeństwa funkcjonalnego oraz nowe klasyfikacje robotów wraz z odpowiadającymi im metodami testowania. Zespół inżynierów EVST uwzględnia te doprecyzowane wymogi dotyczące bezpieczeństwa funkcjonalnego w listach kontrolnych uruchamiania stosowanych w liniach robotów współpracujących i przeciwwybuchowych, dzięki czemu komórka walidowana dzisiaj odwołuje się do aktualnej normy, a nie do ram z 2011 roku.

ISO 10218-1 a ISO 10218-2: Kto za co odpowiada

Wersja z 2025 r. zachowuje tę samą dwuczęściową strukturę, co poprzednia, a podział odpowiedzialności między producentem i integratorem jest jedną z bardziej przejrzystych części normy.

W praktyce deklaracja producenta zgodna z normą ISO 10218-1:2025 informuje integratora o tym, jakie funkcje bezpieczeństwa oferuje robot, ale sama w sobie nie certyfikuje danej komórki jako współpracującej. Ustalenie to jest dokonywane zgodnie z normą ISO 10218-2:2025, dla każdego zastosowania osobno, dlatego ten sam model robota może być bezpiecznie współpracujący w jednym wdrożeniu i wymagać dodatkowych zabezpieczeń w innym.

Harmonogram przejścia i adopcja regionalna

Normy ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 obowiązują od 1 kwietnia 2025 r., ale normy międzynarodowe zazwyczaj wdrażane są w ramach krajowych i regionalnych systemów w sposób stopniowy, a proces przejścia na normę ISO 10218:2025 przebiega zgodnie z tym schematem. Zgodnie z obserwacjami branżowymi, krajowe organy normalizacyjne, w tym te odpowiedzialne za normę ANSI/RIA R15.06 w Stanach Zjednoczonych i normę CSA Z434 w Kanadzie, powinny dostosować swoje odniesienia do zaktualizowanej serii norm ISO, chociaż konkretne daty wdrożenia różnią się w zależności od jurysdykcji i powinny zostać potwierdzone przez właściwy organ krajowy, a nie zakładane wyłącznie na podstawie daty wejścia w życie normy ISO. EVST wspiera integratorów w tym okresie przejściowym, oferując inżynierów terenowych rozmieszczonych w swojej globalnej sieci serwisowej, dzięki czemu komórka określona dzisiaj może zostać udokumentowana zgodnie z dowolnym odniesieniem, normą ISO lub odpowiednią normą krajową, wymaganą przez jurysdykcję danego klienta.

Co to oznacza dla kupujących i integratorów w 2026 roku

Dla firmy pozyskującej lub specyfikującej roboty współpracujące w tym roku, rewizja z 2025 roku zmienia bardziej praktykę dokumentacyjną niż sprzęt. Komórka, która została prawidłowo oceniona pod kątem ryzyka zgodnie z obowiązującą w 2016 roku normą ISO/TS 15066, nie wymaga przeprojektowania z punktu widzenia fizyki bezpieczeństwa; należy ją ponownie udokumentować zgodnie z obowiązującą normą, odwołując się bezpośrednio do ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025, a nie do wycofanej specyfikacji technicznej.

W praktyce, inżynierowie terenowi EVST donoszą, że gdy komórka współpracująca zbudowana zgodnie z dokumentacją oceny ryzyka ISO/TS 15066 z 2016 roku jest porównywana z wersją z 2025 roku, dane dotyczące siły i ciśnienia pozostają zazwyczaj niezmienione. Zmienia się jedynie dokumentacja, a nie fizyka scenariusza kontaktu, dla którego komórka została zaprojektowana.

Linia robotów współpracujących EVST została zaprojektowana z myślą o tego typu przejściu na nowe standardy. Linia produkcyjna robotów współpracujących EVST posiada certyfikat IATF16949 klasy motoryzacyjnej, a jej produkty posiadają certyfikaty CE, SGS i TÜV, które są zazwyczaj wymagane przez integratorów niezależnie od tego, do której edycji normy ISO 10218 odwołuje się dana jurysdykcja. Asortyment produktów EVST obejmuje pełną klasę udźwigu, od cobotów po cięższe ramiona przemysłowe, więc specyfikacja opracowana na podstawie rewizji z 2025 roku nie wymusza zmiany wyboru rodziny robotów. W przypadku zastosowań w atmosferach palnych, linia robotów współpracujących EVST w wersji przeciwwybuchowej oferuje stopień ochrony IP68 z podwójnym certyfikatem ATEX i IECEx, który jest warstwą certyfikacji, która jest równoległa, a nie zastępcza, ze zgodnością z normą ISO 10218. Ponieważ walidacja aplikacji współpracujących odbywa się na poziomie integratora, globalna sieć inżynierów terenowych EVST obsługuje uruchamianie i ponowną dokumentację na miejscu, w krajach, w których wdrażane są jej roboty, a nie tylko z centralnego biura.

Dla czytelników, którzy oceniają typy cobotów i kryteria wyboru w szerszym zakresie, nasze kompletny przewodnik po cobotach: typy, wybór i zastosowania obejmuje ten obszar. Aby uzyskać konkretne zalecenia dotyczące robota współpracującego lub porozmawiać o udokumentowaniu istniejącej komórki zgodnie ze standardem z 2025 r., można skontaktować się z zespołem EVST za pośrednictwem Strona kontaktowa.

Najczęściej zadawane pytania

Czy norma ISO/TS 15066 została wycofana?

Tak, w praktyce. Norma ISO/TS 15066:2016 nie istnieje już jako odrębna specyfikacja techniczna. Jej wymagania dotyczące bezpieczeństwa, w tym ograniczenia mocy i siły, zostały skonsolidowane w normach ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025, gdy znowelizowane normy weszły w życie 1 kwietnia 2025 r. Dokumentacja, która nadal odwołuje się do normy ISO/TS 15066:2016 jako samodzielnego źródła, powinna zostać zaktualizowana i zawierać odniesienia do aktualnej serii norm ISO 10218.

Jaka jest różnica między normami ISO 10218-1 i ISO 10218-2?

Norma ISO 10218-1:2025 obejmuje projektowanie, produkcję, regenerację i przebudowę samego robota przemysłowego, za co odpowiada producent robota. Norma ISO 10218-2:2025 obejmuje projektowanie i integrację systemową aplikacji i stanowiska robota, w tym ocenę ryzyka i zabezpieczenia, co leży w gestii integratora systemu. Aplikacja współpracująca musi spełniać wymagania obu stron.

Jaki jest okres przejściowy ISO 10218:2025?

Normy ISO 10218-1:2025 i ISO 10218-2:2025 weszły w życie 1 kwietnia 2025 r. Zgodnie z obserwacjami branży, oczekuje się, że krajowe organy normalizacyjne, w tym te odpowiedzialne za normę ANSI/RIA R15.06 w Stanach Zjednoczonych i normę CSA Z434 w Kanadzie, dostosują swoje odniesienia do zaktualizowanej serii norm ISO, chociaż konkretne daty przyjęcia różnią się w zależności od jurysdykcji i powinny zostać potwierdzone przez właściwy organ krajowy.

Czy norma ISO 10218:2025 zastępuje normę ISO/TS 15066?

Tak. Nowelizacja norm ISO 10218-1 i ISO 10218-2 z 2025 roku wchłonęła wymagania bezpieczeństwa dla zastosowań wspólnych, które norma ISO/TS 15066:2016 określiła wcześniej jako osobną specyfikację techniczną. Cztery techniki współpracy – monitorowane zatrzymanie z oceną bezpieczeństwa, prowadzenie ręczne, monitorowanie prędkości i separacji oraz ograniczanie mocy i siły – pozostają w tym samym podstawowym zestawie; są one teraz określone w ramach samej serii norm ISO 10218.

Czym jest „aplikacja współpracująca” w rozumieniu standardu 2025?

W rewizji z 2025 roku odchodzi się od terminu „robot współpracujący” na rzecz „aplikacji współpracującej”, co oznacza robota, konkretne zadanie, narzędzia i środowisko rozpatrywane łącznie, a nie robota w izolacji. W tym ujęciu żaden robot nie jest z natury współpracujący; tylko w pełni określona aplikacja, zweryfikowana jako całość, może zostać zaprojektowana i certyfikowana jako współpracująca.

Gdzie iść dalej

Aby zapoznać się z metodologią oceny ryzyka w ramach współpracy, na której opierają się cztery opisane tutaj techniki, zapoznaj się z naszą przewodnik po ocenie ryzyka ISO/TS 15066Aby zapoznać się z szerszymi ramami normy ISO 10218 i procesem oznakowania CE, zapoznaj się z naszą przewodnik po normach bezpieczeństwa robotów przemysłowych i oznakowaniu CEAby zapoznać się z kryteriami wyboru cobotów w różnych aplikacjach, zapoznaj się z naszą kompletny przewodnik po cobotachAby uzyskać przegląd dokumentacji lub zalecenia dotyczące robota współpracującego zgodne z rewizją z 2025 r., można skontaktować się z zespołem EVST za pośrednictwem Strona kontaktowa.

O autorze: Zespół redakcyjny EVST pisze o robotyce przemysłowej i standardach inteligentnej produkcji dla inżynierów i liderów operacyjnych oceniających projekty automatyzacji. Firma EVST (EVS TECH CO., LTD), założona w Chengdu w 2018 roku, zrealizowała ponad 600 projektów automatyzacji i dostarcza swoje produkty do ponad 100 krajów. Posiada certyfikat IATF16949 klasy motoryzacyjnej oraz certyfikaty CE / SGS / TUV wydane przez niezależne organizacje dla rodzin robotów współpracujących, robotów przemysłowych QJAR, SCARA i produktów Delta.

Ostatnia aktualizacja: lipiec 8, 2026